Franz von Stück, zonde, 1899           Gustave Moreau, Verschijning; Salome
Terug naar het overzicht.


Jan Toorop, de drie bruiden

Het Symbolisme.

 


Tegelijk met de Jugendstil kwam ook het Symbolisme op aan het eind van de 19de eeuw. Het was een beweging in de beeldende kunst en literatuur die ontstond door een nieuwe wetenschap; de psychologie.

Het Symbolisme onstond vrijwel gelijk met de Jugendstil en ziet er oppervlakkig gezien ook zo uit. Je ziet een sterke expressie door de vaak sombere kleuren en ze maken gebruik van de sterke magie van de vloeiende en golvende lijn. Daardoor kun je het ook niet snel door elkaar halen met de Jugendstil, want dat gaat nergens over(is alleen decoratief), en is bovendien meestal toegepaste kunst. (Mooie behangetjes en stoffen, deurklinken, ja hele gebouwen!)
Daarnaast gaat het Symbolisme ook door in de literatuur, de muziek en in het theater. Overal is dezelfde sfeer. het Symbolisme is een geesteshouding die reageerde op het heersende positivisme en het verdwijnen van de spiritualiteit als het gevolg van de industriële revolutie en het geloof in de wetenschap. Kenmerkend is het willen uitdrukken van zielsteostanden en ideeën met symbolen zoals dromen, visioenen en sprookjes waarbij suggestie en emotie een belangrijke rol spelen.
Ecward Munch, Madonna - verliefde vrouw, 1902Thorn PRikker, de Bruid, 1892
De kennis over het onbewuste door de psychoanalyse van Freud verklaarde de onbewuste drijfveren van de mens, en kunstenaars probeerden deze psychische krachten in beeld te brengen. Door middel van symbolen verwees men naar bepaalde ideeën of gevoelens. Met veel emotie geladen, maar toch abstracte ideeën als bijvoorbeeld waarheid, verleiding of strijdlust werden gesymboliseerd door personificaties: vrouwen, dieren en planten.



Vluchten, waar dan ook heen, ver van deze wereld, dat begeren de symbolisten. Tot elke prijs de materiële wereld ontstijgen en opgenomen worden in die van de ideeën en de droom.
De Symbolistische kunstenaars zijn helemaal niet tevreden over hoe het Impressionisme met de werkelijkheid omgaat. Die beperken zich teveel tot het licht, laten teveel liggen wat ook gezegd moet worden.

Het schilderij is niet alleen een spel van lijnen en vlakken, achter de verf ligt een andere betekenis.

De kleuren worden met zorg gekozen, alles heeft een betekenis.
Vaak speelt een diep religieus gevoel een belangrijke rol.

Terug naar het overzicht.