Terug naar het overzicht

Caspar David Friedrich; Poolzee 1823

Casper David Friedrich; Poolzee; 1823

De Romantiek ± 1800 - 1860 - Reactie op het koude, gevoelloze Neo-Classicisme; het is weer tijd voor gevoel, emotie, fantasie, mystiek verlangen, religie.
In de Romantiek was er een hang naar het fantastische, het irreële. De reizen van diverse kunstenaars werden door velen gevolgd in reisverslagen en via tentoonstellingen van het werk. Enderzijds wodt het vreemde, soms wrede en primitive van deze volkeren getoond, anderzijds de tijdloosheid van hun leven - iets waar men toen al jaloers op was! Er was een niet te stillen honger naar 1000 en één nacht verhalen over harems en polygamie. Het drong tot niemand door hoe overtrokken (en onjuist!) deze verhalen waren, daar was het veel te spannend voor.
En verder de nietigheid van de mens ten opzichte van de natuur. Je gaat wandelen - dat kon toen nog gewoon in je eentje - in een bos of langs het strand en het enige dat je uren lang hoort is het ruisen van de bladeren, het bulderen van de zee en de geluiden van de vogels. En morgen is het er nog en de dag erna ook. En volgend jaar weer. Het tijdloze doorgaande alsmaar weer, zonder boekje, zonder ogenschijnlijke planning, het fascineert de 19de eeuwse mens buiten mate.

Vrouwen van Algiers

Eugène Delacroix; Vrouwen van Algiers; 1834 Eugène Delacroix; aquarel van een leeuw; in 1841 op reis in Noord-Afrika gemaakt.

De romantische periode is er een van een voortdurend 'verlangen naar'.
Inspiratie en onderwerpen:
Nietigheid van de mens t.o.v. de natuur.
Fantasie, geïnspireerd door dromen en verhalen over Oosterse volken, Verhalen uit de Middeleeuwen en Noord-Afrika, Historische veldslagen, Bijbelse onderwerpen en uitheemse taferelen.
Geen alledaagse onderwerpen, geen realiteit (die is te naar, te koud).
Kenmerken:
Vaak een dramatische belichting en een beweeglijke compositie.
Schilderachtig gebruik van vooral warme kleuren en een grove toets.
Meestal een dramatisch verhaal waar de gevoelige kant van wordt belicht.
In de beeldhouwkunst kiezen de kunstenaars niet meer voor het kille marmer, maar voor materialen met warmere kleuren. Verder krijgen de figuren echt meer vaart en beweging maar blijft het nogal theatraal. De onderwerpen zijn niet alleen de onderwerpen van de schilderkunst, maar ook Marokkanen, negers, germaanse goden en wilde dieren.

In Engeland staat een nieuw genre op: de Engelse Landschapsschilderkunst.
Prachtige landschappen met de echte sfeer van buiten. John Constable was de eerste die ook echt buiten ging schilderen. Hij beperkte zich tot de weergave van het natuurlijke effect. De luchten, de belichting en de sfeer zijn voor hem belangrijker dan dat de huisjes ook echt op ware grootte op hun plek staan. Doordat het vooral gaat over sfeer en natuur hoort het nog bij de Romantiek. Maar als je het meer bij het realisme vind horen vind je ook argumenten.

William Turner, Uitbarsting van de Vesuvius Houses of Parliament
William Turner, Eruptie van de Vesuvius; geschilderd rond 1840 The Houses of Parliament, Londen.

Terug naar het overzicht